Als het klopt, dan voel ik dat meteen

Het verhaal van Suzan begint in het magazine:
Een houten deksel blijkt ook een kom te zijn, een taps toelopend doosje is een urn en in een vaas bedoeld voor één bloem, blijkt een hele bos te passen als je hem omdraait. Werk vol verrassingen, maar het draait bij ontwerper en houtdraaier Suzan Doornbos vooral om de vorm. Dertien jaar geleden kreeg Suzan het boek ‘Om de vorm, leven en werk van Maria van Kesteren’ in handen. Terwijl ze door de pagina’s bladerde, wist ze het meteen: ze wilde leren houtdraaien. En dat deed ze. Inmiddels werkt ze als houtdraaier en ontwerper vanuit haar atelier in de NYMA Makersplaats in Nijmegen. “Ik zag die vormen en er gebeurde iets. Het sprak me zó aan.” In elke vorm van Suzans werk herken je rust. Haar schalen, kommen en doosjes ogen eenvoudig, een designuitstraling. Zelfs de kleuren van de objecten hebben een rustgevend effect. “Ik ben nu aan het experimenteren met wat fellere kleuren, heel spannend vind ik dat.” Die gevoeligheid voor vorm werkt bijna intuïtief. “Ik denk eigenlijk nooit technisch. Ook tijdens lessen probeer ik mensen minder te laten nadenken en meer te laten voelen.
Bij houtdraaien merk je het meteen als iets klopt. Dan loopt het soepel. Gaat het stribbelen of herrie maken, dan moet je iets veranderen. Beginners leren eerst de techniek en veiligheid van de draaibank kennen. Maar bij cursisten die langer blijven, zie ik langzaam ruimte voor een eigen vormentaal ontstaan. Ik vind het mooi om mensen daarin te zien groeien.”

Het verhaal van Suzan gaat verder!
Suzan werkte als opleidingscoördinator aan de universiteit in Nijmegen, toen ze op zoek ging naar een plek waar ze houtdraaien kon leren. “Ik wilde eigenlijk gewoon een week lang alleen maar draaien. Maar dat bleek nog niet zo makkelijk te vinden.” Tot ze een advertentie zag voor een zomerwerkplaats van meubelmaker en kunstenaar Ineke van der Blom in Friesland. Op een foto zag ze toevallig een draaibank staan. En ineens kwam alles in beweging. “Ik heb meteen gebeld: mag ik leren houtdraaien?” Vier dagen later was ze verkocht. “Ik heb de hobbyfase eigenlijk overgeslagen,” zegt Suzan lachend. “Na drie maanden heb ik mijn baan opgezegd.”

Een grote stap, maar eentje waar ze nooit echt aan twijfelde. “Ik voelde gewoon: dit is wat ik moet doen.”

Suzan heeft het naar haar zin in de NYMA Makersplaats. “Vroeger dacht ik dat ik in mijn eentje in een schuurtje met uitzicht over weilanden wilde werken,” vertelt ze. “Maar ik ben heel blij dat het anders is gelopen. Hier zit zoveel kennis en creativiteit bij elkaar. Als je ergens niet uitkomt, weet iemand anders het wel.”

Omkeerbaar
Ze maakt schalen, objecten, urnen, lampen en kleine doosjes, vaak op meerdere manieren te gebruiken.

Een object kan omkeerbaar zijn, uit losse onderdelen bestaan of ineens een verborgen functie blijken te hebben. “Ik vind het leuk als iets meerdere mogelijkheden heeft,” vertelt ze. “Dat een vorm blijft kloppen, ook als je hem omdraait. Zo zijn de urnen in zachte pasteltinten ook omkeerbaar. “Een urn hoeft er niet uit te zien als een klassieke urn. Het mag ook een mooi object zijn voor bijvoorbeeld in je woonkamer.”

Troosthout
“Mijn ouders overleden twee jaar voordat ik begon met houtdraaien,” vertelt Suzan. “Hun as hadden we verdeeld over allerlei mooie potjes uit de keukenkast. Dat voelde eigenlijk heel goed. Maar ik dacht ook: hoe mooi is het als je iets hebt dat speciaal gemaakt is om vast te houden? Zo is haar troosthout ontstaan: kleine ronde doosjes die precies in je hand passen. “Je kunt er een dierbare herinnering in bewaren. Het gaat om troost, om iets tastbaars.” Juist dat persoonlijke aspect spreekt haar aan.

Ze maakt regelmatig werk in opdracht, bijvoorbeeld van hout uit een dierbare boom. “Sommige mensen willen iets laten maken van een boom die belangrijk voor ze was. Dat vind ik heel bijzonder.” Een opdracht die haar is bijgebleven, is een houten ring voor een vrouw die ingewijd zou worden als boeddhist. De ring moest gemaakt worden van hout van haar eigen boom. “Dat soort opdrachten hebben echt betekenis. Dat vind ik het mooiste om te doen.”

Verzamelen en hergebruiken
Hoewel hout centraal staat in haar werk, is Suzan ook gek op andere materialen. In haar atelier liggen oude metalen onderdelen, stukken glas, touw en gevonden objecten. “Ik word heel blij van vormen,” zegt ze. “Soms zie ik ergens een oud machineonderdeel liggen, dan maakt mijn hart een sprongetje en weet ik meteen: daar wil ik iets mee.”

Ze struint graag kringloopwinkels, containers en metaalhandelaren af op zoek naar materialen waar ze wat mee kan. Een oude straatlantaarn werd onderdeel van een schaal. Afgekeurd klimtouw kreeg een nieuw leven in houten poefjes. Wijnflessen veranderen in objecten of vazen. “Ik vind het mooi dat dingen opnieuw gebruikt worden,” zegt ze. “Dat je iets wat eigenlijk afgeschreven is weer waarde kunt geven.”

Lesgeven
Naast haar eigen werk geeft Suzan al jaren les in houtdraaien. Inmiddels heeft ze vier draaibanken in haar atelier staan en ontvangt ze cursisten van alle leeftijden. “Veel mensen komen via internet bij me terecht, maar ook doordat ze mijn werk zien,” vertelt ze. Opvallend veel vrouwen volgen lessen bij haar. “Houtdraaien is van oorsprong toch een vrij mannelijk vakgebied. Ik vind het leuk als vrouwen zien dat dit ook voor hen is.”

Zelf blijft ze ondertussen zoeken, verzamelen en experimenteren. Met vormen, kleuren en materialen. “Soms hoeft er maar een millimeter te veranderen en dan klopt het ineens niet meer,” zegt ze. “Maar als het wél klopt, dan voel ik dat meteen.”

Meer weten over Suzan haar werk en workshops? Bekijk haar website!

Lees hier het hele verhaal van Otto Koedijk uit NOEST september 2026.