Theo Konijnenburg

Het verhaal van Theo begint in het magazine:
Je kunt het zo gek niet bedenken of Theo Konijnenburg maakt het. Sieraden, meubels, props voor fotoshoots, en vooral veel dummy’s: niet-werkende objecten. Hij werkt met verschillende materialen en hij is gek op hout. “Ik heb hout meteen omarmd. Daarmee kan ik veel grotere dingen maken.” Theo is opgeleid als edelsmid en heeft vervolgens Product Design gestudeerd aan ArtEZ in Arnhem (University of the Arts, red.) waar hij zelf inmiddels al 25 jaar lesgeeft . Daarnaast werkt hij in opdracht en maakt hij eigen werk waar hij mee exposeert. De bekendste dummy is zijn pick-up, maar hij heeft ook een serie kleine koelkastjes (formaat melkpak). Hij maakt ze van hout en spuit of lakt ze in verschillende kleuren. Op ware grootte staat de koelkast bij De.Groen, een tentoonstellingsruimte en kunstdepot. “Ik maak hele series van een object. Een andere kleur of een ander materiaal betekent anders kijken en dat levert een ander resultaat op.” Theo speelt graag met de ruimte. “Als ik iets geproduceerd heb, dan staat dat ergens bij of ergens in en dat heeft altijd een eff ect”. Als hij bijvoorbeeld een stoel maakt en deze in een witte, lege ruimte plaatst, heeft dat een ander effect dan wanneer die in een middeleeuws pand naast een piano staat. “Waar het mij om gaat, is het beeld. Wat doen voorwerpen met elkaar, hoe verhouden ze zich tot de ruimte? Dat vind ik interessant.”

Het verhaal van Theo gaat verder!

Ruimte
Theo is voornamelijk opgeleid als ontwerper van voorwerpen, zoals een tafel of een stoel. Dat is de basis. Maar toen hij meer geïnteresseerd raakte in hoe dingen zich tot elkaar en tot de ruimte verhouden, is hij installaties gaan bouwen: een stap richting de beeldende kunst. “Als vormgever en vooral als edelsmid heb ik heel goed leren kijken. En hoe beter je kijkt, hoe duidelijker je ziet hoe anders dingen eruitzien als je de ruimte eromheen verandert. Ik heb bijvoorbeeld eens een expositie gehad in een ruimte waar een zwarte linoleumvloer lag. Ik plaatste er dummy’s van pick-ups in en met een stuk zwart linoleum bekleedde ik een van die pick-ups. Het verdwijnen en integreren in de ruimte, daar speel ik graag mee. De spanning die ontstaat bij de twijfel of iets al in de ruimte aanwezig was of niet. Ik heb bijvoorbeeld ook eens gebruik gemaakt van een radiator die in een verder lege expositieruimte stond. Daar bouw ik mijn werk dan op of omheen.”

Series
Theo is een procesmatige werker. Tijdens zijn studie maakte hij hele series miniatuur modelstoeltjes. Hij bestudeerde de mislukkingen en successen, zo ontwikkelde hij zich. Het maken van series werd werk op zichzelf, hij ging installaties bouwen en is daar niet meer mee gestopt. “Ik doe dit ook gewoon uit nieuwsgierigheid. Niet elk materiaal laat zich op dezelfde manier verwerken, dus je past je model steeds aan. Voor mijn dummy’s gebruik ik vaak mdf. Voor meubels massief hout.” Theo laat in zijn werkplaats prachtige houten schragen zien. Natuurlijk heeft hij ze ook in het piepklein in een serie gemaakt. “Ik vind een schraag gewoon een fantastisch mooi ding.” Met zijn studenten werkt hij op dezelfde manier. “Als mijn studenten een ontwerp maken, denken ze soms dat alles kan. Ik stel ze de vraag: Dénk je dat het kan of wéét je dat het kan? Ik laat ze daar achterkomen door het ze zelf te laten maken. Een product fysiek in je handen hebben, het gewicht voelen, zien hoe het echt verwerkt is, daar leer je van.”

Analoog en digitaal
Theo gebruikt digitale technieken, maar het liefst werkt hij analoog. “Een frame van een tafeltje kan je heel makkelijk digitaal maken, maar ik moet het ook zien en voelen, even kijken of het klopt. Mijn studenten gebruiken het digitaal tekenen dagelijks. En vergis je niet, digitaal tekenen is een ambacht. Ambachtelijk wordt vaak op een andere manier uitgelegd, alsof dat alleen maar met je handen werken betekent. Maar het is een vaardigheid die je ontwikkelt waar je mee kunt werken. Dus: digitaal tekenen, dingen produceren en daar je kwaliteit van maken, dat zijn ook ambachten. Alleen niet in de klassieke zin van het woord, het is geen klompen maken.

De jonge studenten zijn opgegroeid met schermen en ik zie dat ze soms als het ware in een digitale gevangenis zitten. Ze vergeten dat het ook anders kan en waar iets vandaan komt. Daarom wil ik dat ze ook analoog leren werken. Ik wil dat ze materialen voelen en bekijken. Zo leren ze hoe je iets het beste kan verwerken. Ik zet ze achter de naaimachine en leer ze hoe een stiknaad zit. Analoog en digitaal, je moet het allebei beheersen. Ik kan niet vaak genoeg benadrukken hoe belangrijk dat is.”

Hybride bedrijf
Theo heeft een hybride bedrijf. Hij geeft les op de academie, hij maakt beeldende kunst en hij produceert voor anderen. En wat hij het leukste vindt? “De kern is gewoon dat ik heel graag maak. Ik ben een handige jongen, ik kan bijna alles wel maken.” Theo wijst naar de werkbank. “Kijk, dit maak ik voor een fotoshoot van een beeldend kunstenaar. Het zijn props. Reusachtige zwaarden en ook piepkleintjes van verschillende materialen. En dit metalen frame is een onderstel voor een tafel. Voor in mijn nieuwe huis. Daar ben ik ook veel bezig. Ik maak daar bijvoorbeeld alle houten kozijnen zelf. Ik zei het al, ik maak graag.”

Gereedschap
Overal waar je kijkt, hangt of staat gereedschap in de werkplaats. “Dat verzamelen is al begonnen bij het edelsmeden. Daar heb je zoveel gereedschap voor nodig: een vijltje voor dit, een boortje voor dat, een tangetje zus en een klemmetje zo. En dat is overgegaan in houtbewerking: meerdere frezen, handzagen, beitels, schaven van klein tot groot, het houdt niet op. En één beitel is nooit genoeg, ik wil de hele serie hebben, of ik ze nou wel of niet gebruik, dat maakt niet uit. En van elk exemplaar heb ik er twee. Geen idee waarom.” Hij lacht. “Voordat de accuboormachine op de markt kwam, had je de pompschroevendraaier. Die verdween op een gegeven moment uit het assortiment, dus die ben ik overal in winkels en op markten gaan kopen. Als ik er nu een tegenkom, kan ik hem eigenlijk niet laten liggen.”

Meer weten over het werk van Theo Konijnenburg? Bekijk zijn website!

Lees hier het hele verhaal van Rob de Looff uit NOEST maart 2026.